Boekbespreking
Encyclopedie van Bijbelse plaatsen
‘Landen, streken en steden, archeologie en topografi e’, dat is wat de Encyclopedie van Bijbelse plaatsen volgens de ondertitel te bieden heeft. Ruim zeventig auteurs hebben eraan meegewerkt, waaronder sommigen die theologisch geschoolde lezers niet onbekend zullen voorkomen. Om er slechts enkele te noemen: F.F. Bruce, D.J.A. Clines, K.A. Kitchen (in het auteursoverzicht is de voorletter K weggevallen, onder zijn artikelen staat deze wel), I.H. Marshall, A.R. Millard, R.P. Martin en N.H. Ridderbos. Het heeft geleid tot een handzaam boekje, waarin zo ongeveer alle belangrijke plaatsen in de Bijbel besproken worden. Minder belangrijke plaatsen hebben geen eigen artikel, maar worden (met tekstverwijzingen) wel genoemd in een lijst voorin het boek. Het naslagwerk is de vertaling van het Engelse Illustrated Encyclopedia of Bible Places. De oplettende lezer ziet dat Illustrated niet in de Nederlandse titel is overgenomen en inderdaad heeft de Nederlandse uitgever ervoor gekozen afbeeldingen achterwege te laten. Op zich is dat jammer, omdat – zeker in een werk als dit – landkaartjes en afbeeldingen van ruïnes of archeologische vondsten soms veelzeggender zijn dan met tekst goed is uit te drukken. Zeker het ontbreken van enkele algemene overzichtskaartjes is in mijn ogen ronduit een gemis. Voorafgaand aan de artikelen zelf is de hierboven reeds genoemde ‘lijst van bijbelse plaatsen’ opgenomen en een inleiding over het vaststellen van Bijbelse vindplaatsen. Dat laatste is geen overbodige luxe. Intensieve gebruikers van dit naslagwerk – of welk ander vergelijkbaar werk dan ook – zullen regelmatig tegenkomen dat de identificatie van een plaats niet zeker is. In de inleiding wordt de oorzaak van die onzekerheid duidelijk, doordat wordt uitgelegd hoe ingewikkeld het soms is om Bijbelse plaatsen in verband te brengen met locaties die wij uit onze tijd kennen. De bespreking van de afzonderlijke artikelen is over het algemeen helder, beknopt en zakelijk van toon, met aandacht voor zowel de manier
waarop de plaats (of rivier, streek, etc.) in de Bijbel voorkomt als vermelding in buitenbijbelse bronnen en/of archeologische gegevens. Artikelen over volken en rijken zijn vaak wat uitgebreider en bespreken meestal ook de geschiedenis, godsdienst en literatuur van het betreffende volk of rijk. In enkele gevallen, naar mijn indruk wat willekeurig, wordt aan het slot van een artikel verwezen naar aanvullende literatuur, die soms evenwel wat specialistisch van aard is, zodat niet iedere lezer hierbij gebaat zal zijn. De kwaliteit van de artikelen is over het algemeen goed en de lezer krijgt nuttige informatie voorgeschoteld. Uitgaande van 1995, het jaar waarin het Engelse origineel verscheen, zijn de gegevens up-to-date. Dat de Nederlandse editie twaalf jaar later verscheen, is doorgaans geen probleem. In enkele gevallen was het naar mijn mening echter zinvol geweest een notitie toe te voegen naar meer recent onderzoek (bv. bij Ekron, Gat of Betanië waar Johannes doopte). Achterin het boek vindt men nog een lijst met afkortingen van Bijbelboeken (die overigens niet consequent is toegepast; zo vermeldt de lijst de afkortingen ‘Jes.’ en ‘Klaagl.’ voor Jesaja en Klaagliederen, terwijl in de artikelen regelmatig de afkortingen ‘Js.’ en ‘Kl.’ voorkomen). Ook is een lijst opgenomen met afkortingen van naslagwerken en tijdschriften waarnaar in de tekst verwezen wordt en een opsomming van auteurs. Al met al heeft de lezer met dit boek een gedegen werk in handen, dat voor de bijbelstudie zijn nut zeker zal bewijzen. Het formaat is bovendien handzaam – eenvoudig mee te nemen naar de bijbelkring – en de prijs bijzonder vriendelijk. Van harte aanbevolen.
Drs. Marco Rotman J.J. Bimson (red.), Encyclopedie van Bijbelse plaatsen. Landen, streken & steden, archeologie & topografie. Kampen: Kok, 2007. ISBN 9789043506830. 407 pagina’s. e 23,50.
Studiebijbel
magazine
15
Pagina
Achtergrond artikel
De verkondiging van Paulus
Hoe belangrijk de apostel Paulus is geweest voor de vroege evangelieverkondiging blijkt alleen al uit het feit dat niet minder dan dertien brieven uit het NT op zijn naam staan en dat ongeveer de helft van het boek Handelingen aan hem is gewijd. Maar hoe zag Paulus’ evangelieverkondiging eruit? magazine
- Door Marco Rotman -
bij het artikel over Paulus’ eigen achtergrond in het vorige nummer van dit magazine. We zullen zien dat zo’n historische benadering niet alleen helpt om ons beeld van het toen-en-daar in te kleuren, maar ook directe relevantie heeft voor de christelijke gemeente van vandaag.
D
16 2
Studiebijbel
eze vraag is op verschillende manieren te beantwoorden. We kunnen de theologie van Paulus bestuderen en zo de kern van zijn boodschap samenvatten. Dit is de meest gekozen benadering en niet zonder reden: al vanaf het prille begin was de christelijke kerk de overtuiging toegedaan dat juist de brieven van Paulus een onopgeefbaar deel van de christelijke geloofsleer behelzen. Daarnaast is het echter ook nuttig soms juist voor een andere invalshoek te kiezen. Paulus schreef zijn brieven immers niet als theologische handboeken, maar als echte brieven, bedoeld voor echte mensen. De meer historische vraag naar wie Paulus en zijn hoorders waren, beantwoordt de vraag naar zijn evangelieverkondiging dan ook vanuit een aanvullende invalshoek. Het zijn die vragen waarbij we in dit artikel dan ook willen stilstaan, in aansluiting
Paulus in de grote stad
Paulus’ zendingsreizen brachten hem vooral naar de grote steden van die tijd – de kleine dorpjes liet hij links liggen, voor zover we weten. De reden hiervoor zal vooral praktisch van aard zijn geweest. Terwijl mensen in de kleinere dorpjes vaak alleen lokale talen spraken, kon je in iedere grotere stad in het Romeinse Rijk goed met het Grieks uit de voeten, een taal die Paulus goed beheerste. Bovendien lagen de steden die Paulus bezocht op de meer belangrijke handelsroutes, zodat ze goed te bereiken waren, wat bij de kleinere, afgelegen dorpjes lang niet altijd het geval was. Tegelijkertijd laat het echter zien dat Paulus met beide benen in de wereld van zijn dagen stond en deze niet schuwde. Natuurlijk heeft elke stad – en daarmee elke gemeente – zijn eigen verhaal. Maar er is ook veel gemeenschappelijks en dat is waarop we ons hieronder verder zullen richten.
De verkondiging
Interactieve online reisgids, deze mailing of reisgids is levensecht online geplaatst met Online Touch en bied het van papier naar digitaal converteren van digi-relatiemagazines.
Studiebijbel Lees publicatie 27Home