1
2
3
4
Voor een toegankelijke inleiding op de gnostiek, zie het tweeluik van R. Roukema, Gnosis & geloof in het vroege christendom: een inleiding tot de gnostiek. Zoetermeer: Meinema, 1998 en Jezus, de gnosis en het dogma. Zoetermeer: Meinema, 2007. Citaten uit de brieven van Ignatius zijn ontleend aan: A.F.J. Klijn, Apostolische Vaders 1. Kampen: Kok, 1981. Citaten uit de Handelingen van Johannes zijn ontleend aan: A.F.J. Klijn, De apocriefen van het Nieuwe Testament. Kampen: Ten Have, 2006 (2001). Uit dit woordspel in de Hebreeuwse tekst blijkt de innige verbondenheid van mens en aardbodem.
advertentie
Studiebijbel
magazine
9
Geboren uit een maagd
Thema artikel
De zondeval in het OT
In theologische kringen hoort men nogal eens de bewering dat de zondeval in het OT een zeer geringe rol speelt. De zondeval zou in de Bijbel beslist niet zo belangrijk zijn als in de orthodox-christelijke geloofsleer. In dit artikel zullen we het bijbelse materiaal nader bekijken. In de eerste plaats wordt ingegaan op de concrete problemen die de bijbelwetenschap waarneemt. Daarna bekijken we of er iets kan worden gezegd op grond van de literaire structuur van de teksten en ten slotte besteden we aandacht aan de inhoud van de tekst. Na een verkenning van de verwerking van het thema van de zondeval in latere oudtestamentische literatuur, bespreken we wat Paulus zegt over de eerste en de tweede Adam.
- Door Cees Stavleu -
Genesis 1-11 op, dat de zondeval niet wordt opgevat als een centrale gebeurtenis.
De structuur van Genesis 3
10 2
Studiebijbel
Problematiek
Het NT spreekt nadrukkelijk over het belang van de zondeval als cruciale gebeurtenis in de wereldgeschiedenis. Vooral bij de apostel Paulus zien we hoe de overtreding van Adam wordt aangemerkt als het moment waardoor de zonde de wereld binnenkwam (Rom.5:12-21; 1Kor.15:20-21). Breed wordt uitgewerkt hoe door de eerste Adam zonde in de wereld kwam en hoe door de laatste Adam genade en leven kwam voor degenen die in Hem geloven. Het is echter de vraag of de zondeval in het OT een even belangrijke rol speelde als in het NT. Een argumentatie zoals we die bij de apostel Paulus tegenkomen, treffen we in het OT niet aan. Het zou te verwachten zijn dat de thematiek van de zondeval in teksten over de komst van de Messias aan de orde komt. Er zou dan worden aangegeven dat de toekomstige verlosser de vloek van Adam opheft. Dit is echter afwezig in het OT. Los hiervan valt in veel exegetisch werk over
Het gedeelte over de zondeval treffen we aan in Gen.3. Het hoofdstuk maakt deel uit van de literaire eenheid die begint in Gen.2:4 en eindigt in Gen.4:26. Dit gedeelte begint met een zogenaamde toledot-formule. Dit is een zinsnede waarin wordt aangegeven dat een nieuw stuk van het boek Genesis start. De tekst uit Gen.2:4 heeft als lezing: ‘Dit is wat terecht kwam (= dit is de toledot) van hemel en aarde’. Het gedeelte beschrijft het paradijs, de zondeval, de zonde van Kaïn en de overtreding van diens nageslacht. Het gedeelte van Gen.2:4-3:24 vormt een afgesloten eenheid. Teneinde duidelijkheid te verkrijgen over de opbouw volgt hier een overzicht van de literaire structuur:
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. a b c d c’ b’ a’ 2:5-17 2:18-25 3:1-5 3:6-8 3:9-13 3:14-21 3:22-24 Vertelling Vertelling Dialoog Vertelling Dialoog Vertelling Vertelling God handelt; de mens is aanwezig, maar passief God handelt, man doet iets, vrouw en dieren passief Slang en vrouw Man en vrouw God, man en vrouw God handelt, man doet iets, vrouw en slang passief God handelt; de mens passief
magazine
De getoonde structuur laat zien dat een aantal delen zich centreren rond een kern. Daarbij komen de omringende delen op een bepaalde manier met elkaar overeen. Zo wordt duidelijk zichtbaar dat een relatie bestaat tussen de plaatsing van de mens in het door God geschapen paradijs (a) en de verdrijving van de
De zondeval
Scoor meer met een web winkel in uw catalogussen. Velen gingen u voor en publiceerden kranten online.
Studiebijbel Lees publicatie 27Home